JafnrÚtti

JafnrÚtti kynja

Krakkar Ý snjˇTv÷ meginsvi­ ver­a Ý fyrirr˙mi Ý norrŠnu jafnrÚttissamstarfi ß ßrunum 2006–2010, kynfer­i og v÷ld og kynfer­i og Šska.

EmbŠttismannanefnd um jafnrÚttismßl Štlar a­ leggja ßherslu ß sex meginverkefni ß formennskußrinu. Fyrst ber a­ nefna fŠ­ingar- og foreldraorlof en a­ger­ir Nor­urlanda ß ■eim svi­um hafa vaki­ ver­skulda­a athygli vÝ­a Ý Evrˇpu. Rannsˇkn ver­ur ger­ ß kyni og v÷ldum ■ar sem m.a. ver­ur spurt hvers vegna nß­st hefur marktŠkur ßrangur vi­ a­ jafna st÷­u kynja ß svi­i stjˇrnmßla en ekki Ý efnahagslÝfinu. Haldi­ ver­ur ßfram me­ verkefni sem beinast a­ ungu fˇlki og jafnrÚtti kynja og sjˇnum beint a­ ■vÝ hvernig menning spilar inn Ý kynjamun. ┴ formennskußri ver­ur l÷g­ ßhersla ß samstarf vi­ GrŠnland og FŠreyjar ß svi­i jafnrÚttismßla og loks ver­ur hafin vinna vi­ ■a­ sem nřjast mß telja Ý jafnrÚttisumrŠ­unni; ßhrif loftslagsbreytinga ß st÷­u kynja og ˇlÝka a­komu ■eirra a­ stefnumˇtun og ßkvar­anat÷ku.

FŠ­ingarorlof – um÷nnunarstefna – sta­a kynja
NorrŠn velfer­arkerfi eru ■ekkt fyrir ÷fluga ■jˇnustu og bˇtakerfi sem tryggir Nor­urlandab˙um fÚlagslegt ÷ryggi. Me­al megineinkenna hinna norrŠnu velfer­arkerfa er hversu ÷flugan stu­ning ■au veita foreldrum ungra barna. Ůrßtt fyrir a­ norrŠnu rÝkin eigi margt sameiginlegt ß ■essu svi­i hefur ■rˇunin undanfarna ßratugi einnig leitt Ý ljˇs a­ ■au hafa vali­ a­ fara nokku­ ˇlÝkar lei­ir til a­ tryggja foreldrum stu­ning. ١tt talsvert hafi veri­ gert af samanbur­arrannsˇknum ß fŠ­ingarorlofi annars vegar og dagvistarmßlum hins vegar er mikilvŠgt a­ sko­a samspil ■essara stu­nings˙rrŠ­a og annarra, svo sem heimagrei­slna, til a­ fß heildarmynd af ■rˇuninni ß Nor­url÷ndum. Innan Evrˇpusambandsins er mikill ßhugi ß stefnu Nor­urlanda Ý um÷nnunarmßlum. ┌ttekt og samanbur­ur ß ■eim getur komi­ ÷­rum ■jˇ­um a­ gagni vi­ a­ mˇta framtÝ­arstefnu um fŠ­ingarorlof og uppbyggingu leikskˇla en m÷rg l÷nd huga n˙ a­ vi­br÷g­um vi­ fˇlksfŠkkun og lÝtilli atvinnu■ßttt÷ku kvenna.

  • Verkefni
    Lagt er til a­ sko­a­ ver­i samspil um÷nnunarstefnu norrŠnu rÝkjanna fimm og st÷­u og m÷guleika karla og kvenna til nßms og starfa. ┴hersla ver­i l÷g­ ß eftirfarandi ■Štti:
    1) Nřtingu fe­ra og mŠ­ra ß fŠ­ingarorlofi.
    2) Um÷nnunar˙rrŠ­i eftir a­ fŠ­ingarorlofi lřkur.
    3) Samspil 1 og 2 og vinnumarka­s■ßttt÷ku, launa- og frama fe­ra og mŠ­ra.
    4) ┴hrif ■essa ■ßttar um÷nnunarstefnu ß velfer­ barna og jafnrÚtti kynja.

Borin ver­i saman megineinkenni Ý stefnu hvers lands, umfang rÚttinda og aflei­ingar og styrkur og veikleiki stefnunnar greindir. Hva­a forsendur hafa l÷ndin lagt til grundvallar vi­ stefnumˇtun og er unnt a­ mŠla mun ß ßrangri ■eirra ß ■essu svi­i?

Rannsˇknin ver­ur unnin Ý samrß­i vi­ embŠttismannanefndina um vinnumßl (─K-A). Gengi­ er ˙t frß ■vÝ a­ unni­ ver­i me­ fyrirliggjandi t÷lfrŠ­i en a­ gagna ver­i afla­ eftir atvikum, til dŠmis vegna stefnugreiningar. Lagt er til a­ stofna­ur ver­i rannsˇknarhˇpur sÚrfrŠ­inga ß svi­i um÷nnunarstefnu og kynjajafnrÚttis ß Nor­url÷ndum sem myndi starfa a­ verkefninu ßrin 2008–2009. Rß­gert er a­ JafnrÚttisstofa ver­i umsjˇnara­ili verkefnisins. Ni­urst÷­ur rannsˇkna ver­a gefnar ˙t Ý bˇk og kynntar ß rß­stefnu ß ═slandi hausti­ 2009.

Kyn og v÷ld
MikilvŠgt er rŠ­a og kanna hvernig megi stu­la a­ jafnri ■ßttt÷ku karla og kvenna Ý stjˇrnmßlum og stjˇrnum fyrirtŠkja og stofnana. Undanfarin ßr hafa veri­ ger­ar kannanir ß v÷ldum Ý Danm÷rku, SvÝ■jˇ­ og Noregi. JafnrÚttisrß­herrar Nor­urlandanna ßkvß­u ß fundi sÝnum Ý oktˇber 2007 a­ ger­ yr­i samanbur­arrannsˇkn ß Nor­url÷ndunum ß st÷­u kynjanna var­andi ■ßttt÷ku Ý stjˇrnmßlum og stjˇrnum fyrirtŠkja og stofnana. NIKK var falin umsjˇn me­ verkefninu sem lřkur ßri­ 2009.

  • Verkefni
    Ni­urst÷­ur rannsˇknarinnar Kyn og v÷ld ver­a kynntar ß rß­stefnu ß ═slandi hausti­ 2009.


Kyn og Šska
Verkefni um ungt fˇlk, kyn og jafnrÚtti er eitt af forgangsverkefnum norrŠnu rß­herranefndarinnar. Rannsˇknir ß Nor­url÷ndum benda eindregi­ til ■ess a­ norrŠnn vinnumarka­ur beri greinileg merki kynjaskiptingar og sta­alÝmynda um „nßtt˙rulegan“ starfsvettvang karla og kvenna. Sterk kynjaskipting innan faga, atvinnu og flokkunar koma Ý veg fyrir a­ jafnrÚtti rÝki milli karla og kvenna ß vinnusta­. ═ ■eirri vi­leitni a­ draga ˙r kynjaskiptingu ß vinnumarka­i ber a­ breg­ast vi­ ß­ur en unga fˇlki­ ßkve­ur hva­ ■a­ vill taka sÚr fyrir hendur Ý framtÝ­inni. Ůess vegna ber a­ beina athyglinni a­ ■eirri nßms- og starfsrß­gj÷f ßsamt starfskynningu sem drengjum og st˙lkum stendur til bo­a.

┴ Nor­url÷ndunum hefur veri­ unni­ a­ frŠ­sluverkefnum um jafnrÚtti Ý leik- og grunnskˇlum. ┴ skˇlaßrinu 2008–2009 er unni­ a­ tilraunaverkefninu „JafnrÚttisfrŠ­sla Ý leik- og grunnskˇlum“ ß ═slandi me­ ■ßttt÷ku fimm sveitarfÚlaga undir forystu fÚlags- og tryggingamßlarß­uneytisins. Me­al annarra styrkir menntamßlarß­uneyti­ verkefni­.

  • Verkefni
    Haldin ver­ur rß­stefna ß ═slandi hausti­ 2009 um jafnrÚttisfrŠ­slu Ý skˇlum ß Nor­url÷ndum. Kynntar ver­a a­fer­ir og ßrangur jafnrÚttisfrŠ­slu. Rß­stefnan ver­ur haldin Ý samstarfi vi­ menntamßlarß­uneyti­.


Kyn og menning
Kyn skiptir mßli ■egar liti­ er til ■ess sem skapa­ er ß lista- og menningarsvi­inu og hver ■a­ er sem skapar. Ůß skiptir kyn mßli um hvernig list og menningu er mi­la­.

  • Verkefni
    Samanbur­ur ver­ur ger­ur ß menntun og menningarneyslu ungs fˇlks ß Nor­url÷ndunum. Einnig bori­ saman tˇmstundastarf og Ý■rˇttai­kanir. Byggt ver­ur ß rannsˇknum sem ger­ar hafa veri­ Ý l÷ndunum. Verkefni ver­ur unni­ Ý samvinnu vi­ menntamßlarß­uneyti­.


Samstarf vi­ Vestur-Nor­url÷nd
Hlutverk og ■rˇun jafnrÚttislaga er vi­fangsefni sem unni­ ver­ur Ý samstarfi vi­ FŠreyjar og GrŠnland. Haldin ver­ur rß­stefna ■ar sem reynslan af l÷ggj÷f landanna ver­ur til umfj÷llunar og framtÝ­arhorfur Ý jafnrÚttismßlum. Einnig ver­ur samstarf milli landanna Ý tengslum vi­ verkefni­ „JafnrÚttisfrŠ­sla Ý leik og grunnskˇlum“.

Hlutverk jafnrÚttisbarßttunnar Ý hnattvŠ­ingunni
JafnrÚtti kynjanna er mikilvŠgur ■ßttur Ý hnattvŠ­ingarferlinu. ═ ■essu sambandi mß benda ß breytta sko­un ungs fˇlks ß ■vÝ hvernig kynfer­i hefur ßhrif ß tŠkifŠri ■ess, mikilvŠgi sam■Šttingar fj÷lskyldu- og atvinnulÝfs, atvinnu■ßttt÷ku kvenna, fj÷lmenningarlegt samfÚlag, mansal og vŠndi. Rannsˇknir sřna a­ jafnrÚtti skilar ar­i. Hagv÷xtur ■jˇ­a er Ý beinu samhengi vi­ st÷­u jafnrÚttismßla.

┴ fundi jafnrÚttisrß­herra Ý maÝ sÝ­astli­num var ßkve­i­ a­ vinna a­ ■vÝ a­ koma jafnrÚttisumrŠ­u inn Ý loftslagsumrŠ­una. Karlar og konur hafa ˇlÝk ßhrif ß loftslagi­ og ver­a misjafnlega fyrir bar­inu ß breytingum ß loftslaginu. Sama gildir um m÷guleika kynja til a­ hafa ßhrif ß ßkvar­anir sem skipta mßli fyrir ■rˇun mßla. Loftslagsrß­stefna Sameinu­u ■jˇ­anna ver­ur haldin Ý Kaupmannah÷fn hausti­ 2009 og Ý ■vÝ samhengi er mikilvŠgt a­ halda ßfram me­ ■essa umrŠ­u.

Undir forystu Dana hefur veri­ unni­ a­ undirb˙ningi ■essa verkefnis. ┴ formennskußri er ßforma­ a­ halda norrŠnan hli­arvi­bur­ um jafnrÚtti og loftslagsbreytingar Ý tengslum vi­ fund kvennanefndar Sameinu­u ■jˇ­anna Ý New York 5. mars 2009. Markmi­i­ er a­ leggja fram skřrslu um samhengi jafnrÚttis- og umhverfismßla ß loftslagsrß­stefnu Sameinu­u ■jˇ­anna Ý Kaupmannah÷fn hausti­ 2009. Verkefni­ ver­ur unni­ Ý samstarfi rß­herranefnda um umhverfis- og jafnrÚttismßl.

Sjß vef JafnrÚttisstofu um verkefni ß formennskußri

 

Dagatal

┴g˙st 2011
SMŮMFFL
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      



Sto­val